Werkbezoek aan Moldavië september/oktober 2017

Eind september, begin oktober gingen bestuursleden Roel Boer, Frans Bemelmans en Paul Schoffeleers namens SMHO op werkbezoek in Moldavië.
Doel van hun reis: het controleren van de door de stichting geleverde goederen en besteding van de financiële middelen  en het beoordelen van nieuw te beginnen projecten.

Lees hieronder het volledige verslag:
 
Vrijdag 29 september
In alle vroegte via Düsseldorf en Warschau naar Chisinau waar we worden ontvangen door onze begeleidster en tolk voor Noord Moldavië Asya Railean. In tegenstelling tot andere bezoeken aan dit land moeten we nu drie uur rijden voordat we op de plaats van bestemming zijn, Soroca, in het noorden van Moldavië. Asya brengt ons naar het hotel waar we één nacht zullen verblijven om daarna tijdens het avondeten het programma voor de volgende dag door te nemen. Tijdens het diner zijn ook de gouverneur en vice-gouverneur van de provincie Soroca aanwezig.
 
Zaterdag 30 september
Asya ontvangt geld van meerdere organisaties buiten en binnen Moldavië en heeft verschillende projecten onder haar hoede. Deze wil ze ons graag laten zien om ons een indruk te geven van haar werkzaamheden. We bezoeken achtereenvolgens:
 
Bejaardenproject: in en rond de stad Soroca worden 1 of 2 keer per maand 50 bejaarden bezocht die maar zeer weinig inkomen hebben en nauwelijks geld te besteden hebben om voedsel te kopen. Ze krijgen dan een voedselpakket dat bestaat uit olie, meel, rijst, spaghetti en enkele andere voedzame producten. Ook worden er goederen afgegeven die via charitatieve instellingen zijn verkregen.

Vandaag zijn dat gehaakte dekens die Asya via Hugo Kusters heeft gekregen.

De bejaarden die we bezoeken wonen in kleine, koude en tochtige huisjes en hun hele huisraad bestaat uit niet meer dan een paar meubeltjes en een gastoestel om op te koken. Het geld voor de voedselpakketten komt uit de opbrengst van groentekassen. Normaal kan van het verdiende geld twee tot drie keer per maand gezorgd worden voor een voedselpakket waarin ook groenten zitten uit de eigen kassen of die Asya heeft gekregen van mensen die groenten of fruit over hadden. De oogst van de kassen viel dit jaar erg tegen en bij gebrek aan voldoende financiële middelen moest het aantal leveringen teruggebracht worden tot één of hooguit twee keer per maand. De kosten voor dit project bedragen ongeveer 500 euro per maand.

Tandartspraktijk Soroca: de tandarts heeft een vrij goed geoutilleerde praktijk, maar zit erg verlegen om tandartsbenodigdheden. In ruil voor materialen en een tandartsstoel wil hij de ouderen uit Soroca, die de tandarts niet kunnen betalen, gratis behandelen. Tandartsbehandeling zit in Moldavië niet in het zorgverzekeringspakket.
 
Geitenfarm: deze boerderij behoort toe aan de familie van Asya en omvat zo’n 60 geiten en 20 schapen. Deze privé-farm maakt ook deel uit van een project. Een aantal van de jonge geiten zijn bestemd voor vrouwen in de dorpen. Ze krijgen gratis 3 tot 5 geiten en gaan hiermee aan de slag om zelf in een stuk van hun onderhoud te voorzien door de melk of de zelfgemaakte geitenkaas te verkopen en zelf weer verder te fokken om hun bedrijvigheid te kunnen continueren.
Zo’n zelfde soort projecten is ook opgezet met aardbeien, frambozen, bijen en koeien om de mensen een start te geven om zelf een business te beginnen om meer inkomen te genereren.
 
Ziekenhuis: hier zijn we vorige keer al op bezoek geweest en zijn er al twee transporten met bedden en heel veel ander medisch materiaal deze kant opgegaan. Een derde transport met bedden, een röntgeninstallatie en vele andere medische zaken zal binnenkort weer vertrekken vanuit Bunde. Voor een beschrijving van de toestand in dit ziekenhuis verwijzen we naar het verslag van ons bezoek in mei.
Ook deze keer worden we weer geconfronteerd met erbarmelijke toestanden alhoewel het er met behulp van verf van Hugo Kusters op veel plaatsen al best toonbaar uitziet. Maar zoals vorige keer al vermeld, is hier een enorm gebrek aan alles.

Hierbij een lijst van dringend noodzakelijke goederen:
- bedlinnen, al via Hugo gekregen maar nog steeds een groot tekort
- kantinestoelen
- onderzoekstafels
- kasten om medische instrumenten in op te bergen (ze liggen hier op een tafel onder een laken)
- operatiekleding
- vuilnisbakken
- nachtkastjes (hiervan zullen we er een aantal bij Dorin Zgibli laten maken met materiaal van Hugo)
- aanrechtbladen (via Hugo)
- medicijnrekken
- magnetrons
- kinderbedjes
- chirurgische instrumenten
- gynaecologische stoel
- elektrische coagulator (instrument om bloeden te stoppen)
- ademhalingsmachine
- aspirator (toestel om lichaamsvocht mee weg te zuigen, bv. tijdens een operatie)
Bij het volgende transport gaat er een door onze stichting aangekochte röntgeninstallatie mee.

Gesprek met de echtgenote van de Belgische consul in Moldavië
Na nog een hap(je) gegeten te hebben vertrekken we laat in de middag naar ons hotel in Chisinau waar we om 7 uur een afspraak hebben met een kennis van Frans, zijn Moldavische vrouw en de echtgenote van de Belgische consul in Moldavië. Beide dames zijn van plan om in Chisinau zelf projecten op te zetten voor de jeugd tussen de 11 en 17 jaar. Deze groep jongeren dreigt een groot probleem te worden omdat er voor hen nauwelijks gelegenheden zijn om zinvol bezig te zijn op bijvoorbeeld een voetbalveldje, een ontmoetingsplek, enzovoorst. De dames willen proberen steun los te krijgen van de regering om plekken in de stad ter beschikking te stellen waar de jeugd zich op een leuke manier bezig kan houden in plaats van uit verveling te vervallen in criminaliteit en drugsgebruik.

We laten ons uitgebreid voorlichten en zullen samen met de dames proberen maandag of anders tijdens het volgende bezoek een afspraak te maken op een van de ministeries om de plannen uit te leggen. De stad zou dan voor openbare ruimtes moeten zorgen; voor de financiën willen de twee dames op pad gaan. Tijdens het gesprek blijkt dat de echtgenote van de consul vroeger heeft samengewerkt met onze tolk Marcela hetgeen onze contacten met hen alleen maar gemakkelijker kan maken.
Om half 11 zijn we blij na deze vermoeiende dag ons bed te kunnen opzoeken.
 
Zondag 1 oktober 
Om 8 uur staan we al klaar om met Marcela Zgibli een aantal projecten te bezoeken.
 
09.00 uur kleuterschool Jora de Miloc. Hier hebben we een 50/50-project voltooid om het sanitair in vijf kleuterklassen te renoveren (zie reisverslag mei 2017). Wij hebben het materiaal geleverd en de arbeid is betaald door de gemeente. Het project is nu klaar en zal vandaag in ons bijzijn met feestelijk vertoon worden opgeleverd. Het dorp is uitgelopen en er zijn voordrachten van de kinderen en speeches van de burgemeester en de gouverneur. Er is zelfs een tv-ploeg om de ceremonie vast te leggen; ook Roel komt voor de camera en wordt geïnterviewd door een journaliste. Daarna bekijken we het project en constateren dat alles er nu keurig uitziet.

Er is veel minder materiaal nodig geweest dan eerst begroot en nu is er nog ruim 3000 euro over. We besluiten om in alle vijf groepen de keukenblokken ook te vervangen, een opdracht voor Dorin Zgibli. Het overblijvende  geld houden we voorlopig in reserve.

In het gymnasium bekijken we de 40 lockers die Dorin heeft gemaakt en ook die worden goed bevonden.

Na afloop is er nog een drankje en een hap(je) op het gemeentehuis maar aangezien er nog een en ander op het programma staat, gaan we door naar ons volgende reisdoel.

13.00 Greblesti.
Waar we een bijdrage van 3500 euro hebben gedaan voor de vervanging van de defecte verwarming in de huisartspraktijk die gelegen is in het gemeentehuis. De ketel is vervangen alsmede verwarmingsbuizen en radiatoren. Er liggen plannen om de kleuterschool te verplaatsen en wellicht dat we bij een volgend bezoek bekijken of we hier nog iets in kunnen betekenen. We besluiten de bibliotheek 500 euro te schenken die besteed mogen worden aan boeken of aan rekken. Voor bibliotheek en gemeentehuis heeft Roel via zijn werk nog tafels en bureaus ter beschikking. Hiervan willen ze er heel graag vijf hebben.
 
14.30 uur kleuterschool en medisch centrum Tiganesti:
in dit dorp hebben we al sinds het begin van onze activiteiten in Moldavië hulp geboden (zie verslagen 2016 en mei 2017).
We hebben dit jaar al 2000 euro bijgedragen aan ramen en  nog eens 8000 euro  aan materialen voor de rest van de verbouwing van het medisch centrum. De verbouwing van het medisch centrum is bijna voltooid en maakt een goede indruk.

Voor de inrichting hebben we met het laatste transport nog een aantal medische goederen gedoneerd (zie laadlijst transport september). De eindinspectie van dit project zullen we dan ook pas doen tijdens ons volgende bezoek.

In de kleuterschool heeft Dorin Zbigli volgens afspraak nog meubilair gemaakt (1517 euro) dat door ons wordt bekeken en goedgekeurd. Ze vragen ook nog om twee keukenblokken te vernieuwen en een opbergkast in de keuken waar wij voor een nieuw fornuis en een afzuigkap hebben gezorgd.
We spreken met Dorin af dat hij deze keukenblokken en de kast zal maken met materiaal van Hugo Kusters.

16.00 gymnasium van Tiganesti , hier hebben we al plastic stoelen , een nieuw fornuis en een afzuiginstallatie geleverd. De school heeft ruim 250 leerlingen en er zijn geen toiletten voor de jongste leerlingen, die moeten naar de twee toiletten die in een andere verdieping van de school liggen. De plaats om de toiletten te maken is er wel maar niet het geld. Na overleg wordt besloten (zoals we hier al met meerdere projecten hebben gedaan) om het op 50/50-basis te doen: wij het materiaal, zij de arbeid. We zullen zo spoedig mogelijk een begroting voor het project toegestuurd krijgen.
 
18.30 uur jeugd- en bejaardenopvang in Ulmu door pope Piotr: (zie voor nadere informatie over dit centrum de verslagen van oktober 2016 en mei 2017). Onze stichting heeft bij dit centrum het dak vernieuwd (wij materiaal, zij de arbeid). Met de (asbest)platen die nog goed waren, zijn er nog reparaties verricht aan kapotte daken in het dorp, o.a. ook het huis van de pope zelf dat onderdeel uitmaakt van dit complex. Verder hebben we hier 1500 euro geschonken voor de hulp aan ouderen en de naschoolse opvang (met maaltijdverstrekking) van een aantal kinderen uit het dorp wier ouders in het buitenland werkzaam zijn. Deze 1500 euro zullen we ook begin 2018 weer overmaken om de pope in zijn werk te steunen. Verder vraagt de pope dringend de volgende zaken voor hulp in het dorp:
- winterkleding voor mannen, vrouwen en kinderen
- matrassen
- voetbalpakjes voor jongens (liggen nog in de loods)
- sporttoestellen
Rond 9 uur zijn we weer terug in ons hotel
 
Maandag 2 oktober
 
09.00 uur Children’s Hospital in Chisinau: een ziekenhuis waar per jaar ongeveer 7000 kinderen tot 3 jaar uit heel Moldavië worden verpleegd. Het gebouw is een oud Russisch ziekenhuis dat totaal niet meer voldoet aan de minimale eisen van deze tijd. Het is zo goed en zo kwaad mogelijk opgeknapt maar er is een schreeuwend tekort aan meubilair. De moeders blijven tijdens de verpleegperiode bij de kinderen en slapen meestal bij elkaar in hetzelfde smalle bed (70 cm). Er zijn door ons dit jaar al 10 aankleedtafels voor baby’s en 30 nachtkastjes geleverd. Er zijn nog een aantal zaken toegezegd die nog geleverd zullen worden:
- 30 bedden + matrassen voor volwassenen, max. 80 cm breed, liefst stalen frame (circa 110 euro per stuk.)
- 40 kinderbedjes (circa 90 euro per stuk)
- 10 grote kasten (inbouw in bestaande nissen)
- 50 extra nachtkastjes op 50/50 basis
Verder kunnen ze allerlei zaken gebruiken waarvan het meest noodzakelijk:
- medicijnwagentjes
- 3 bureaus (Roel)
- aankleedkussens voor de babytafels
- douchegordijnen
 
10.30 uur Lyceum Chisinau waar onze stichting voor de EHBO-kamer stoelen, een bed, een rolstoel en een deel van de tandartspraktijk uit Schinveld heeft geleverd. Men wil er de keuken vernieuwen en een bijdrage zou welkom zijn. De keuken functioneert en ziet er niet echt slecht uit. Naar ons oordeel zijn er in Moldavië wel dringender zaken aan te pakken en we gaan dan ook niet in op dit verzoek. We willen hooguit een snijmachine sponsoren (400 euro)
 
11.30 uur kindergarten 214 Chisinau, hier is de elektrische warmhoudketel gebracht die met het laatste transport is meegegaan. Een onderzoeksbed dat voor het ziekenhuis bestemd was is hier ook naar toe gegaan omdat het tijdens de inspectie door de douane zo zwaar beschadigd was(leren bekleding op diverse plaatsen gescheurd) dat het niet meer gebruikt kon worden in het ziekenhuis.
 
12.00 uur kleuterschool Milesti Mici, het door onze stichting aangekochte fornuis staat wel in de keuken maar is nog niet aangesloten en de afzuiging is nog niet in orde. Bij het volgende bezoek moet dit in orde zijn. Ook tafel en aanrecht zijn er nog niet, dus bij het volgende bezoek in de gaten houden!! De beloofde 30 kinderbedjes zijn intussen wel geleverd. Ketels die door ons zijn beloofd zijn nog niet aangekocht en het geld ervoor staat nog op de rekening van Childcare Moldova. De burgemeester laat ons het beroemde wijngoed van Milesti Mici zien maar helaas is het te laat om nog een excursie mee te maken want we moeten terug naar het vliegveld om met Marcela nog een en ander door te spreken.
 
15.00 uur evaluatie van ons bezoek met Marcela en Dorin Zgibli  (Stg. Child Care)
- Marcela draagt er zorg voor dat de opdrachten die voor 2017 op de rol stonden en nog niet zijn uitgevoerd tot een goed einde worden gebracht. Het betreft Milesti Mici waar nog ketels geleverd zullen worden en het ventilatiesysteem + aansluiting el. fornuis in orde gemaakt moeten worden.
- We spreken onze zorgen uit over de communicatie tussen Marcela en Asya. Na het bezoek aan Nederland in juni lijkt er iets goed fout te zijn gegaan waardoor de relatie tussen de twee vrouwen tot onder het vriespunt is gedaald. Wat er precies mis is, wordt niet helemaal duidelijk maar na ons gesprek zijn beide dames wel bereid weer met elkaar te praten: voor ons een voorwaarde om ons werk in Moldavië voort te zetten.
- Samen bekijken we de financiële stand van zaken over 2017 en lopen we kort eventuele projecten na voor 2018. Beslissingen hierover worden door SMHO genomen zodra de kostenberekeningen binnen zijn van de projecten die we bezocht hebben en die we ook steun hebben toegezegd. Het overzicht  staat aan het einde van dit verslag.
 
Na deze evaluatie nemen we afscheid van Marcela en Dorin en mogen de deelnemers aan deze reis vaststellen dat we kunnen spreken van een vruchtbaar bezoek aan Moldavië.
Vanuit Chisinau gaan we via Warschau weer terug naar Düsseldorf om rond 23.30 uur gezond en wel thuis te komen.